Blog

İskambil Tarihçesi

İskambil Tarihçesi

İskambil Kağıtlarının Hikayesi

Batak oyunu olmak üzere pek çok kağıt oyununda kazandıran ya da kaybettiren iskambil kağıtlarını tanıyorsunuz. Ancak, iskambil kağıtlarının nereden geldiğini biliyor musunuz? 

Bilmiyorsanız, yazımızı okuduktan sonra iskambil kartlarının geçmişten günümüze uzanan hikayesini öğreneceksiniz. 

Çay, kağıt, havai fişek ve noodle gibi pek çok şeyin kökeni Çin’e dayanıyor. Bu yüzden, iskambil kağıtlarının kökeninin de Çin’e dayanması pek de sürpriz değil. Tang Hanedanı adında bir hanedan, 618-907 yılları arasında günümüzdeki iskambil kağıtlarına benzer, kemikten ya da fildişinden yapılmış kartlar kullanıyordu. 

Çinlilerin, 12. yüzyılda kağıdın icad edilmesiyle birlikte üzerlerinde bambu, sopa, madeni para ve rakamların yer aldığı kalın kağıt parçalarıyla, domino, satranç Mahjong ve zarla oynanan oyunlara alternatif olarak kağıt oyunları oynamaya başladıkları biliniyor. 

Kart oyunları daha sonra Çin’den Orta Asya’ya yayıldı. Kartların; Kupa, Karo, Maça ve Sinek olarak 4 gruba ayrılması, küçükten büyüğe doğru sıralaması ve günümüzde standart bir iskambil destesi içinde bulunan Papaz, Kız, Vale gibi kartların belirlenmesi Orta Asya’da gerçekleşti. 

Kartların üstündeki kılıçlar Maça’ya, madeni para sembolü Karo’ya, saksıyı andıran kaplar Kupa’ya, sopalar ise Sinek’e dönüştü ve sonunda Mısır’daki Memlükler tarafından günümüzde kullanılan 52 kağıtlık kart destesi ortaya çıktı. 

  1. yüzyılda Avrupa’da yeni kart tasarımları yaygınlaşmaya başladı. Dönemin toplumsal ve kültürel özellikleri, iskambil kağıtlarına da yansıdı. Ülkelerin sahip olduğu farklı kültürlerin de etkisiyle kartların üzerinde güller, tavşanlar, ayılar, şahinler, av köpekleri ve yaban domuzları gibi pek çok figür yer aldı. 

Almanya’da daha çok kalp, zil, yaprak ve meşe palamudu figürlerine yer verildi. İspanya’da İtalya’da kullanılan kartlarda ise altın paralar, kılıçlar ve sopalar göze çarparken, Doğu Avrupa’da hayvan figürlerinin yanı sıra, müzik aletleri, kılıçlar, uzun mızraklar, baltalı kargı gibi semboller iskambil kağıtlarını süsledi.

Bugün kullanılan standart iskambil destesi üstündeki orijinal tasarım ise Fransızlara ait ve Karo, Kupa, Maça ve Sinek, o dönemde ülkedeki sosyal sınıfları sembolize ediyor. Peki 4 gruba ayrılan iskambil kartları hangi sınıfları temsil ediyor? Kupa’dan başlayalım:        

Kupa: Bir kalkanı simgelediği düşünülse de kalp şekline daha çok benzeyen Kupa, asil sınıfı ve kiliseyi temsil ediyor. ‘Kupa’ya Fransızca’da kalp anlamına gelen ‘Coeur’, İngilizce’de ise ‘Heart’ deniyor.

Maça: Bir mızrağın ucunu andıran Maça, orduyla özdeşleştirilmiş. Fransızlar ‘Maça’ya ‘Pique’, İngilizler ise ‘Spades’ adını vermiş.

Karo: Karo, orta sınıfı temsil ediyor ve kareye benzer şekli ise deniz işletmelerinin eşkenar dörtgen kiremitlerinden esinlenilerek ortaya çıkmış. Fransızlar ‘Karo’ için kare anlamındaki ‘Carreau’ kelimesini kullanılırken, İngilizler elmas anlamındaki ‘Diamond’ı kullanıyor.

Sinek: Son kağıdımız Sinek ise köylüleri temsil ediyor. Kartın üzerindeki sembol, 3 yapraklı bir yoncaya benziyor. Fransızlar ‘Sinek’ için ‘Trefle’ kelimesini kullanırken İngilizler “Club” kelimesini kullanıyor.

İskambil kağıtlarının tarihine göz attıktan sonra Batak oynamak isterseniz, Batak Nasıl Oynanır başlıklı yazımızı da okuyabilir, oyunun nasıl oynandığını kolayca öğrenebilirsiniz.

Author: bata61

Leave a comment